لزوم گفتگوی همدلانه با کودکان در شرایط جنگی

صفی‌اله ملکی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛  به تحلیل پیامدهای روانی بحران‌های منطقه‌ای بر خانواده‌ها به‌ویژه کودکان پرداخت.

بیشتر بخوانید

• کودکان کار محروم از دوران طلایی زندگی
• برگزاری پویش کودکان سایبری در زنجان
• تاثیر شکاف عاطفی طلاق در روح کودکان

وی با اشاره به شیوع ناامنی‌های روانی ناشی از تنش‌های اخیر در منطقه اظهار داشت: در شرایط بحرانی کنونی، نه‌تنها تأمین امنیت جانی، بلکه صیانت از سلامت روان آحاد جامعه، به‌ویژه کودکان، به یک دغدغه حیاتی و غیرقابل‌انکار تبدیل شده است. مدیریت صحیح هیجانات و حفظ جوی آرام در خانواده می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش آسیب‌های روانی بلندمدت ایفا کند.

 دکتری جامعه‌شناسی با تأکید بر ضرورت درک صحیح از وضعیت کودکان، خاطرنشان کرد: پیش از هرگونه واکنش در برابر بحران، والدین باید ارزیابی دقیقی از میزان آگاهی و نوع احساسات کودکان خود داشته باشند. ترس، نگرانی و اضطراب، واکنش‌هایی طبیعی و قابل انتظار در کودکان هستند و نادیده گرفتن یا سرکوب آن‌ها می‌تواند به تشدید تنش‌های درونی منجر شود.

وی گفتگوی همدلانه و عاری از هرگونه قضاوت را یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش استرس کودکان برشمرد و تصریح کرد: ایجاد یک فضای امن و سرشار از آرامش در خانه، کودک را تشویق می‌کند تا دغدغه‌ها و پرسش‌های خود را آزادانه مطرح کند. والدین موظف‌اند پاسخ‌هایی درست، صادقانه و متناسب با سن کودک به او ارائه دهند. اگر پاسخی برای پرسش کودک ندارید، به‌راحتی به او بگویید که بعداً تحقیق کرده و پاسخ خواهید داد؛ این صداقت خود به ایجاد اعتماد کمک می‌کند.

ملکی با اشاره به راهکارهای عملی برای مدیریت فضای خانه، گفت: پرهیز از پخش اخبار نگران‌کننده در حضور کودکان و حفظ روال عادی زندگی یا همان روتین‌های روزمره، از الزامات حفظ سلامت روان آن‌ها است. فعالیت‌هایی مانند نقاشی یا بازی با عروسک‌ها فرصت ارزشمندی برای تخلیه هیجانی و بیان احساسات فروخورده کودکان فراهم می‌آورد.

وی با هشدار نسبت به برخی رفتارهای نادرست والدین تأکید کرد: تحت هیچ شرایطی نباید به کودکی که از ترس‌ها و اضطراب‌های خود سخن می‌گوید، برچسب توهم یا خیال‌پردازی زد. گوش دادن فعال، صبوری و پاسخگوییِ همراه با آرامش، مؤثرترین راه برای جلب اعتماد کودک و ایجاد ثبات روانی در اوست.

دکتری جامعه‌شناسی ابراز کرد: امیدواریم با بهره‌گیری از آگاهی، همدلی و حمایت همه‌جانبه، بتوانیم کودکان را از تبعات روانی مخرب شرایط بحرانی مصون داریم و آینده‌ای امن‌تر برایشان رقم بزنیم.

وی به راهکارهای آرامش دادن به کودکان اشاره کرد و یادآور شد: به کودک نزدیک شوید و دستش را بگیرید، با صدای آرام به کودک بگویید من در کنارت هستم، با یک تماس فیزیکی مثل لمس شانه‌های او کمکش کنید آب خنک به او بدهید و یک شی ملموس و نرم مثل توپ یا اسباب بازی در اختیارش بگذارید.